[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 2: Lãnh đạo đổi mới không phải là động cơ
Nếu ví một tổ chức như một chiếc xe, nhiều người sẽ mặc định rằng người lãnh đạo tổ chức phải là “động cơ” – nơi tạo ra sức mạnh, kéo cả hệ thống tiến về phía trước. Nhưng đây chính là điểm bắt đầu của một hiểu lầm rất lớn.
Trong thực tế, một tổ chức hiếm khi thiếu động cơ. Đội ngũ, con người, năng lực chuyên môn, nguồn lực… tất cả đều có thể tạo ra sức mạnh. Vấn đề không nằm ở việc chiếc xe có đủ lực để chạy hay không, mà nằm ở một điều quan trọng hơn: chiếc xe đó đang đi về đâu, và có dám rẽ khỏi con đường cũ hay không?
Nếu nhìn ở góc độ định hướng, người đứng đầu giống như vô lăng. Họ quyết định tổ chức rẽ về đâu, tiếp tục con đường quen thuộc hay bước vào một hướng đi mới. Một tổ chức gần như không thể đổi mới nếu người lãnh đạo vẫn xoay vô lăng theo hướng an toàn, ngại rủi ro, ngại thay đổi. Khi đó, dù bên dưới có bao nhiêu người giỏi, chiếc xe vẫn chỉ lăn bánh trên con đường cũ.
Nhưng đổi mới không chỉ là câu chuyện “rẽ hướng”. Đổi mới là khả năng chuyển trạng thái của cả hệ thống. Và ở đây, vai trò của người đứng đầu gần hơn với “hộp số”. Họ phải biết khi nào cần đi chậm để quan sát, khi nào cần tăng tốc để thử nghiệm, khi nào cần lùi lại để điều chỉnh, và khi nào phải dứt khoát rời bỏ cách làm cũ để bước sang một cấp độ mới. Rất nhiều tổ chức hôm nay có đủ nguồn lực, có đủ con người, có đủ ý tưởng nhưng vẫn không bứt lên được. Không phải vì thiếu động cơ, mà vì không chuyển số được. Họ gầm máy rất lớn, nhưng chiếc xe vẫn không thực sự tiến về phía trước.
.

.
Ở một tầng sâu hơn, đổi mới không bắt đầu từ chiến lược hay quy trình. Nó bắt đầu từ năng lượng. Người đứng đầu chính là “hệ thống đánh lửa” của tổ chức. Khi họ thực sự tin vào đổi mới, dám đặt câu hỏi mới, dám thử nghiệm, dám chấp nhận sai và dám bảo vệ cái mới trước sự phản kháng, cả hệ thống mới bắt đầu “nổ máy”. Ngược lại, nếu người đứng đầu không có “tia lửa” này, tổ chức sẽ rơi vào một trạng thái rất quen thuộc: nói rất nhiều về innovation, nhưng không có innovation thật.
Vì vậy, nếu phải chọn một hình ảnh chính xác nhất, người đứng đầu không phải là động cơ, mà là một hệ thống tích hợp giữa vô lăng và hộp số. Họ là người chọn hướng đi, quyết định có dám đổi làn hay không, chuyển trạng thái của cả hệ thống, và quan trọng nhất giữ cho tổ chức không quay lại quán tính cũ.
Có thể nhìn rõ ba cấp độ rất khác nhau:
Khi không hiểu innovation, người lãnh đạo giữ vô lăng nhưng chỉ đi thẳng trên con đường cũ.
Khi hiểu innovation ở mức khẩu hiệu, họ xoay vô lăng liên tục nhưng không chuyển số, khiến tổ chức loạng choạng và mất phương hướng.
Chỉ khi hiểu đúng bản chất, họ mới biết đọc “địa hình”, chuyển số đúng lúc, giữ hướng rõ ràng và đưa cả hệ thống vượt khỏi con đường cũ.
Và đó là sự khác biệt cốt lõi. Lãnh đạo đổi mới không phải là người kéo cả tổ chức đi một mình, mà là người quyết định sức mạnh của cả hệ thống sẽ đi đâu, có được giải phóng đúng lúc hay không, và có đủ can đảm để rẽ sang một hành trình mới hay không.
Bởi trong một hệ thống phức tạp, nơi mọi nguồn lực đều đã sẵn sàng, chỉ cần sai một quyết định ở “hệ thống lái”, cả một bộ máy mạnh mẽ cũng có thể chạy rất nhanh… nhưng chạy sai hướng.
Thiên Anh
Nội dung liên quan:
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 1: Lãnh đạo và đổi mới sáng tạo: một khoảng cách cần được nhìn lại
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 3: Hệ miễn dịch tập thể: rào cản lớn nhất của đổi mới sáng tạo
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 4: 3 CẤP ĐỘ LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI: BẠN ĐANG Ở CẤP ĐỘ NÀO?
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 5: ĐIỀU NGUY HIỂM NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ TỔ CHỨC KHÔNG ĐỔI MỚI, MÀ LÀ HỌ NGHĨ MÌNH ĐANG ĐỔI MỚI.
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 6: PHẦN LỚN TỔ CHỨC KHÔNG THIẾU Ý TƯỞNG. HỌ THIẾU SỰ CAN ĐẢM.
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 7: LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI KHÔNG TẠO RA “NGƯỜI LÀM”. HỌ TẠO RA NHỮNG NGƯỜI DÁM NGHĨ.
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 8: TỐC ĐỘ GIẾT CHẾT RẤT NHIỀU TỔ CHỨC… KHÔNG PHẢI VÌ HỌ ĐI QUÁ CHẬM, MÀ VÌ HỌ KHÔNG THAY ĐỔI ĐỦ NHANH
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 9: THỨ GIẾT CHẾT ĐỔI MỚI NHANH NHẤT KHÔNG PHẢI THẤT BẠI MÀ LÀ NỖI SỢ THẤT BẠI.
[CHUỖI BÀI: LEADING INNOVATION – LÃNH ĐẠO ĐỔI MỚI LÀ AI?] Bài 10: MỌI CUỘC CHUYỂN HÓA LỚN ĐỀU BẮT ĐẦU TỪ MỘT NGƯỜI DÁM NHÌN KHÁC
Activity vs Innovation – 90% “đổi mới sáng tạo” hiện nay… không phải là đổi mới